· تاریخچه یارانه در جهان
آدام اسمیت اقتصاددان بزرگ اروپایی از مخالفان جدی دخالت دولت در فعالیت های اقتصادی بود. تا پیش از جنگهای جهانی دیدگاه او بر اقتصاد غرب حاکم بود، اما با بروز جنگ و ظاهر شدن تورم همراه با رکود شدید اقتصادی، دیدگاه های اقتصادی کسانی چون کینز که به دولت به عنوان یکی از مهمترین عوامل تنظیم کننده و تعدیل کننده فعالیت های اقتصادی می نگریست، قدرت گرفت. با بکارگیری این سیاست و بهبود در اقتصاد غرب، رفته رفته کنترل بخش سیاست گذاری مالی و پولی و اداره بخش عمومی اقتصاد به دولت واگذار شد و از همان دوران که همزمان با جنگ جهانی دوم بود، پرداخت یارانه به شکل امروزی شکل گرفت. حتی در دوران پس از جنگ هم که کشورها به اقتصاد روی آورده بودند و جنگ در قالب سرد ادامه داشت، با رشد و توسعه اقتصادی، ناچار به پشتیبانی گسترده از تولید و تجارت محصولاتشان بودند که تا امروز نیز ادامه داشته است (حسنی، 1389).
· تاریخچه یارانه در ایران
یارانه به مفهوم کنونی آن از دهه 40 وارد اقتصاد ایران شد، اما تا پیش از آن نیز برخی قوانین و دستورالعمل ها مصداق هایی جزئی از یارانه بوده اند. هرچند که ماهیتاً با یارانه کنونی تفاوت های آشکاری داشته است. در زیر اشارهای مختصر به این فعالیت ها میشود:
- دوران صفویه: نوعی تخفیف مالیاتی وجود داشته است.
- دوره قاجار: سیاستهایی در جهت توسعه زراعت که در آن دادن بذر و مساعده به مستأجر پیشبینی شده بود (کجباف، 1387).
- سال 1311: دخالت مستقیم دولت در عرضه و تقاضا (تولید) از سال 1311 شروع میشود که با تصویب قانون جهت تأسیس سیلو در تهران، به منظور خرید و ذخیره گندم توسط سازمان غله، برای مقابله با کمبود احتمالی آغاز شد.
- سال 1315: بارندگی خوب باعث افزایش عرضه و در نتیجه کاهش قیمت گندم شد. سازمان غله نیز خرید گندم با قیمتی بالاتر از قیمت بازار برای حمایت از کشاورزان را در دستور کار خود قرار داد و تا سال 1321 نیز دولت دو هدف حمایت از کشاورزان، تهیه و ذخیره گندم و تهیه نان ارزان برای مصرف کنندگان کم درآمد را در دستور کار قرار داد که این امر موجب شد تا مالکین بدترین نوع گندم را به دولت بفروشند و نوع خوب آن در بازار آزاد عرضه کنند (نجفی، 1356)
برچسب ها:تاریخچه یارانه، ایران، جهان
ادامه مطلب